Column door Jitse Scheffer, predikant van Schouwen aan Zee-west. De column verscheen deze week in Wereldregio, de streekkrant van Schouwen-Duiveland

DERTIG JAAR GELEDEN  moest ik voor het eerst een uitvaart doen. Ik herinner het me als de dag van gisteren. De man had eerder lange tijd op de IC in het ziekenhuis gelegen, ik kende hem nog niet, was nog maar kort in mijn eerste gemeente en nu, na een groot herseninfarct, was hij in coma geraakt. Wat kon ik nog betekenen, kon ik hem nog bereiken, wat zou hij hebben gewild?

Ik voelde me verlegen, las een stukje uit de Bijbel, deed een gebed, sprak een zegenbede en ging naar huis, onzeker, ongemakkelijk, diep van binnen opgelucht dat ik het ziekenhuis kon verlaten. Ik realiseerde me hoe weinig ik nog wist van ‘het echte leven’, van ziekte en sterven.

Nu, jaren later, weet ik, en heb ik pijnlijk ervaren hoeveel het leven zelf mij heeft geleerd. Ik ben iemand die van rituelen houd: soms, als iemand niet zoveel met kerk of geloof heeft, zeg ik: ik ga naar huis en thuis brand ik voor u een kaarsje. Veel mensen vinden dat mooi. Letterlijk en figuurlijk is het even een ‘lichtpuntje’. Soms ben ik stil mét iemand die sterft: er hoeft niet altijd iets gezegd te worden. Sinds kort doe ik ook ziekenzalving: mensen weten dat en dat ritueel geeft zoveel rust. Is dat heilzaam sterven?

Een week geleden belde mij Willie den Hollander – dirigent van koor ‘Cantare’ uit Zierikzee: of ik wel eens van de Bedside singers had gehoord. Voor mij was het nieuw. Bedside singers zingen voor mensen in de laatste levensfase: voor de ziel op reis. Een klein groepje mensen zingt rond een ziekbed – thuis, in een ziekenhuis / een verpleegtehuis, een hospice – zacht rustige muziek, liedjes van geborgenheid. Door het zingen ontstaat ruimte om stil te worden, stil tot God, stil in zichzelf, om emoties diep te voelen en afscheid te nemen. Het is – voor mij – zielzorg, universeel. Als predikant noem ik het pastoraat, maar dat is mijn invalshoek. Voor ‘de ziel op reis’ / de mens die afscheid neemt klinkt liefdevol een warme melodie. ,,Zou je interesse hebben, mee te doen”, vroeg Willie.

In Zeeland, en nog enkele provincies is dit ritueel nog nieuw. Zeker heb ik interesse, ik vind het ontroerend mooi. Bedside singers, en al die mensen die medemensen de laatste fase van het leven, de weg willen verlichten over de grens naar het ‘eeuwig licht’: voor mij zijn het engelen van God.

Jitse Scheffer