Ds Luuk Deventer: Als predikant kun je niet én de kool én de geit sparen
door Margreeth Ernens
Ds Luuk Deventer.
KAPELLE – ,,Het is een uitdaging om de Schrift uit te leggen en naar het leven te linken. Dit staat er en dát kun je ermee doen.’’ Ds Luuk Deventer uit Kapelle is er heel duidelijk over en hij leest de originele Bijbelteksten dan ook eerst altijd in het Grieks. In zijn preken kan hij uitgesproken zijn over onder meer politiek. ,,Het is een ondeugd van mij, maar ik ga er niet in mee als predikanten én de kool én de geit sparen in hun preek. De verantwoordelijkheid van een predikant is groot. Je kunt als predikant aandacht geven aan het pastoraat of je tijd in een goede preek steken. Met een preek van een kwartier ben je al gauw een dag bezig. Dat is een bewuste keuze van mij.’’
Eind oktober ging ds Deventer met emeritaat nadat hij ruim 30 jaar was verbonden aan Hervormd Kapelle. Hij ziet de Hervormde Gemeente als een kruiwagen met kikkers: ze springen erin en eruit. ,,Het is eigenlijk een religieuze kraam op de markt van het leven en er zijn heel veel verschillende kerken.’’ Hij zocht zelf indertijd, nadat hij als tiener tot het geloof kwam, ook naar de kerk die het beste paste bij hem. Dat werd de Hervormde kerk. ,,Ik kom er omdat ik het belangrijk vind. In mijn jeugd verzetten we ons tegen Amerika en tegen het geloof. Tegenwoordig is er onder jongeren de trend dat ze het geloof zien als eigenaardigheid van hun grootouders, een eigenaardigheid die ergens wel leuk is.’’
Dorpscultuur
De 70-jarige dominee bleef tot ruim na zijn pensioengerechtigde leeftijd aan in zijn gemeente Kapelle omdat hij het er erg naar zijn zin had en ook de gemeente zelf met meerderheid voor die verlenging koos. Hij houdt van de dorpscultuur, hoewel hij het ook goed naar zijn zin had in Vlieland, zijn eerste gemeente waar het gezin in 1986 neerstreek. ,,Vlieland is heerlijk als je net begint, het eiland is een dorp. Het was toen nog een mooi eiland, met de beschikbaarheid van een stad en de geborgenheid van een dorp. Iedereen kent iedereen, net als op een flat. Ik ben opgegroeid op een flat in Amstelveen, dus dat sprak me aan.’’
//
Het gezin Deventer verkaste eind 1992 naar de pastorie in Kapelle. Hij hoorde van andere predikantenkinderen dat ze het erg vervelend vonden om iedere vier jaar te verhuizen. ,,Wij wilden dat vermijden en zijn dus gebleven in Kapelle. Daar is onze jongste geboren, dus we zijn nóg langer gebleven.’’ Hij stond dan ook niet op de hervormde lijst van predikanten die beschikbaar zijn voor een beroep. Bovendien heeft hij een hekel aan advertenties, dus werden er geen beroepen op hem uitgebracht. ,,We zijn echt verliefd geraakt op Zeeland. Na onze pastorieperiode hebben we een huis gekocht in Kapelle. Het is een heel leuk dorp, met een treinstation en een bibliotheek.’’
Trouw aan God
Op papier heeft hervormd Kapelle een kleine 1300 leden, ,,maar we zijn hervormd, dus komt er ongeveer 10 procent naar de zondagse erediensten.’’ Ds Deventer trekt even de vergelijking met Vlieland. ,,Dat was een hele kleine gemeente en daar kwamen op het kringwerk (bijvoorbeeld een Bijbelstudiegroep) verhoudingsgewijs veel meer mensen af dan hier. Daar waren ze heel ver weg geraakt van het geloof. Maar hier in Kapelle is dat toch wel heel anders. Hier hebben ze een christelijke school, waar kinderen de verhalen horen. In Kapelle loopt het kringwerk veel minder goed, dat werkt gewoon stroever. Maar de zondagse kerkganger is heel trouw. De Zeeuw is trouw is aan God.’’
Personalia
Luuk Deventer werd op 21 oktober 1955 in Velzen geboren en groeide op in Amstelveen. Studeerde eerst economie en later theologie aan de VU in Amsterdam en deed de kerkelijke opleiding in Leiden. Zijn eerste gemeente werd in 1986 Oost-Vlieland, waar hij niet alleen de hervormde dominee was, maar ook legerpredikant en les gaf op de basisschool en de mavo. Zijn tweede en laatste gemeente werd de Hervormde Gemeente Kapelle waar hij van 20 december 1992 tot 26 oktober 2025 stond. Ds Deventer is gehuwd met Saskia en blijft wonen in Kapelle. Op de zondagen zal hij – zeker gezien het grote tekort aan predikanten – vaak preken in de omgeving.
…
Zijn laatste catechisatiegroep telde zeven mensen die belijdenis deden, een record. ,,Ik geef serieuze catechisatie. We stuurden een uitnodigingsbrief naar de groep 18 tot 30-jarigen. Die hebben onderling contact en nemen elkaar mee. Er komen hier relatief weinig jongeren naar de kerk. De Kapelse tieners gaan naar de middelbare school in Goes. Ze fietsen dan vaak meteen ook de kerk uit. We hebben in Kapelle nu een goed jeugdteam, maar jongeren vormen groepen en gaan dan samen naar jeugddiensten, waar dan ook.’’
Eigen lijn in liederen
Ds Deventer houdt niet van Opwekkingsliederen of Johannes de Heer. ,,En jongeren houden weer van iets heel anders. Ik klaag er niet over, maar volg mijn eigen lijn daarin. Verder vind ik het Heilig Avondmaal heel belangrijk. Dat zou in elke dienst moeten gebeuren. Een preek spreekt de een aan en de ander niet. Je neemt het brood en de wijn of je doet er niet aan mee. Het gaat erom dat Jezus aanwezig is met het brood en de wijn, iedereen, óók de kinderen, wordt genodigd aan de tafel.’’
De predikant heeft de indruk dat corona wel een blijvende invloed heeft, al was het maar omdat een bepaalde categorie sinds die tijd vanuit thuis de diensten volgt en geen gebruik meer maakt van de autodienst om naar de kerk te gaan. ,,We hadden nog geen camera, die is er toen wel gekomen. Ik denk wel dat meer mensen de diensten volgen. Maar we missen geen jongeren door corona.’’
Toekomst Kapelle
Ds Deventer verwacht dat Hervormd Kapelle even de tijd neemt eer er een nieuwe predikant wordt beroepen. ,,Een jaar is wel het minimum, de gemeente moet zich heroriënteren: wat voor soort gemeente willen we zijn, hoe gaan we door. En ik heb er natuurlijk tamelijk diepe karrensporen uitgesleten. Op dit moment is er een interim predikant voor de gemeente, die zich laat begeleiden door de PKN. Maar wie weet, misschien wil de gemeente wel een kerkelijk werker.’’