(overdenking nieuwsbrief juni 2024)

door Delta-classispredikant ds Arie van der Maas

‘Hoe gaat het nu eigenlijk met je?’ een vraag die ik in deze tijd best vaak gesteld krijg. Zo aan het eind van een overleg op de drempel van zaal of huis, bij het lopen naar de auto, of juist bij het inleidende praatje.

Classispredikant ds Arie van der Maas. | foto Koos van Noppen

Oprechte belangstelling hoe ik na mijn ‘time-out’ van afgelopen najaar weer hersteld ben en weer aan het werk.

‘Hoe gaat het nu eigenlijk met je?’ Een belangrijke vraag die we te midden van het vele waar we mee bezig zijn in het leven en in de kerk, misschien wel eens te weinig aan elkaar stellen. Ook ik. Te weinig. Juist in de kerk waar het toch de plek bij uitstek is om  wél werkelijk oog en hart voor elkaar te hebben.
In mijn antwoord op de gestelde vraag kan ik inmiddels royaal aangeven dat het goed gaat. Dat  het aantal maanden rust, reflectie en verdieping me werkelijk goed heeft gedaan. Dat ik me – zoals je dat tegenwoordig zegt – weer in mijn kracht voel. Te midden van het vele, zowel kwantitatief als kwalitatief,  wat het werken in de kerk zwaar maakt, heb ik ruimte gezocht en ontvangen om de weg te vervolgen. Ruimte om dat waartoe ik geroepen ben en me geroepen weet, te doen. Met weer meer oog voor en verbinding met de rijke inhoud van Bijbel, theologie en cultuur en in waardedevolle collegialiteit met anderen in de brede ruimte van de kerk. Lokaal en classicaal, maar ook landelijk in dienstenorganisatie en synode. Ruimte om te leven en te werken, ruimte voor roeping.

Ruimte voor roeping

Ruimte voor roeping, ik ben scherper gaan zien dat het daar ook om gaat voor het kerk-zijn in de komende jaren. Voor de gemeenten en andere kerkplekken, in al haar diversiteit, voor mensen die zich in en voor de kerk inzetten. Voor de kerk in haar geheel ook, met structuren en tal van gremia, regels en protocollen. Veel tijd en energie is en wordt er besteed aan de mogelijke of (zo lijkt het soms wel) onmogelijke toekomst van de kerk. En dan gaat het vaak over heel veel dingen. Over geld, over samenwerkingsvormen, over kleur en smaak, over aantallen, soms zelfs over marketingstrategieën.

Steeds meer raak ik er zelf van doordrongen dat we het wat minder over de vormen van het kerk-zijn en meer over de inhoud moeten gaan hebben. Sowieso minder over de kerk, over de ‘behuizing’ maar meer over God en over Jezus. Over het Woord dat God ooit is gaan spreken en nog altijd spreekt.  En het dan ook aandurven om voor het spreken over God, om voor de theologie een nieuw taalveld te ontwikkelen. Werkelijk vernieuwende theologie, meer in rapport met de mens, de wetenschap, de cultuur van vandaag en morgen. Daar zijn geen pasklare oplossingen voor. Dat is wel in gezamenlijkheid, met openheid en nieuwsgierigheid naar verschillende perspectieven zoeken naar de weg die de Eeuwige God zelf al aan het gaan is. Want wij  zullen de kerk van de toekomst niet maken. En wij  zullen zeker het Koninkrijk niet maken. Wel kunnen we met een ontvankelijke, opmerkzame houding ruimte maken en een weg banen in de woestijn voor Hem die komt. Ook door tijdig te snoeien en het werk van de snoeiende Wijngaardenier te aanvaarden. Hoe pijnlijk dat soms ook is. En de ogen te laten openen om te zien waar Hij al gaat en (her)scheppend bezig is, als Levende voor ons uit.

Eerder noemde ik een aantal auteurs die naar mijn gevoel in deze tijd belangrijke bijdragen leveren aan wat nu theologisch van belang is. Zie  onder andere de impressie van de classicale vergadering in februari (KLIK HIER) Ik wil er nu nog één aan toevoegen. Onlangs verscheen een handzaam, goed leesbaar boekje van Andrew Root & Blair Bertrand, Wachten op God. Ik beveel het van harte aan. KLIK HIER  

Als we ons in kerk en gemeente weer meer bezig  gaan houden met de inhoud, met onze roeping in plaats van met ons kerkelijk leven en overleven, dan geloof ik zeker en vast dat er toekomst is voor de kerk, voor de inhoud van de kerk, voor het Woord, in welke vorm dan ook. Zoek eerst het Koninkrijk van God en zijn gerechtigheid (zoek het, ga op zoek, binnen en vooral ook buiten de kerk) dan zullen al die andere dingen je erbij gegeven worden (Mattheus 6: 31)

Ruimte voor Woord en Geest

Ruimte voor roeping klinkt op een wat andere manier ook door in ‘Ruimte voor Woord en Geest’, het eindrapport ambt waaraan ik in de afgelopen maanden met een aantal anderen een bijdrage heb mogen leveren en dat op 21 juni in de generale synode wordt behandeld. (KLIK HIER voor het rapport of klik op het plaatje) Inmiddels zijn we in de kerk alweer bijna drie jaar onderweg op een traject om de huidige ambtelijke structuur van werkers in de kerk (met name predikanten, kerkelijk werkers en pioniers) te herzien in het licht van vele veranderingen in kerk en samenleving en in blijvende verbinding met Bijbel en traditie.

Ik schrijf drie jaar maar toen ik van 2004 – 2007 zelf in de generale synode zat waren er ook al rapporten en voorstellen die poogden stappen te zetten om verbeterd recht te doen aan dat wat nodig en mogelijk is vanuit het perspectief van de kerk en vanuit het perspectief van de werkers in de kerk. Een langslepende zaak. Uiteindelijk ligt er nu een voorstel dat niet in alle opzichten en in ieders ogen ideaal is, maar dat wel – daar ben ik van overtuigd – zoveel mogelijk recht doet aan tal van belangen en perspectieven die op dit terrein aan de orde zijn. En aan de complexiteit ervan. Want het één hangt nauw samen met het ander. Als je aan het ene touwtje trekt komt ook een ander in beweging. Het gaat om wat er nodig is in de gemeenten in verschillende contexten, het gaat om opleidingsniveaus, functie- en competentieprofielen, zij-instromers met eerder verworven competenties, belangen van universiteiten en hogescholen, om verschillende beloningsschalen en een gerechtvaardigde basis daarvoor, maar ook om betaalbaarheid voor gemeenten, ook de kleinere, het gaat om goed werkgeverschap, geschiktheid en nog veel meer…. Maar door heel deze complexiteit heen gaat het om Ruimte voor Woord en Geest, Ruimte voor roeping.