door Margreeth Ernens

Scriba Kees Eckhardt en voorzitter Marjo Wisse.

HOEK – De maatschappij, onze samenleving verandert. Hoe beoordelen we die ontwikkelingen van de laatste 25 jaar, hoe blijven we trouw aan onze roeping als christen, als kerk in deze samenleving en hoe kunnen we concreet inhoud geven aan de weg van het discipelschap. De Classicale Vergadering (CV) boog zich woensdagavond 24 september 2026 over de handreiking van de Raad van Kerken Nederland over ‘De weg van discipelschap – de omgang van de kerken met radicaalrechts gedachtegoed’. De inleiding die RvK-voorzitter Geert van Dartel over het onderwerp hield, lokte een stevige discussie uit.

Ds Douwe de Roest tijdens zijn overdenking.

De CV was ditmaal te gast in Hoek bij de PG Onder de Wieken. Na een heerlijke warme maaltijd werd de vergadering geopend door ds Douwe de Roest van de PG Kapelle-Biezelinge. Hij haakte in zijn overdenking meteen in op het onderwerp over rechtsradicaal gedachtegoed door de recente overwinning van de AFD in Duitsland aan te halen en deed de oproep om toch Jezus te blijven volgen.

De brochure over het rechts-radicale gedachtegoed is volgens Van Dartel een handreiking om een gesprek te voeren. Centraal in de tekst staat de waardigheid van de mens, de uitgangspunten van het christelijksociaal denken, waarop de rest is gebaseerd. ,,Wordt de toekomst door deze handreiking te zwart, te donker gezien? De kritische tegenbeweging spreekt zich daar tegen uit. Zij willen dat de RvK minder sterk ageert. Ook kerkleden voelen zich aangevallen. Het haalt dus nogal wat overhoop’’, zei Van Dartel. ,,Welke argumenten zijn er dan wel om ons uit te spreken? Die stromingen gaan aan de haal met het christelijk geloof, ons gedachtegoed. Er wordt ook verwezen naar de vorige eeuw, want voor onze ogen zagen we dwaling. De RvK-opstellers vinden dat we het gesprek moeten voeren, we moeten niet stigmatiseren. Het is dus een handreiking om te spreken. Het gaat niet over personen en partijen maar over gedachtegoed, te benaderen vanuit de eigen taal en invalshoek.’’

Nederland is volgens Van Dartel behept met een grote reserve ten opzichte van de islam. Maar het belang van de interreligieuze dialoog wordt gekoesterd.

Groeiende onzekerheid

RvK-voorzitter Geert van Dartel met de brochure De weg van discipelschap – de omgang van de kerken met radicaalrechts gedachtegoed.

De samenleving in Europa is de afgelopen decennia fundamenteel veranderd. Er heerst groeiende onzekerheid over de toekomst. De veranderingen in de samenleving zijn mede het gevolg van migratie en de verandering van de religieuze kaart. Van Dartel wees erop dat mensen met een Nederlandse achtergrond heimwee hebben naar andere, vroegere tijden. Maar zo eensgezind was Nederland nooit. ,,We hebben het als land, als samenleving en als kerk laten afweten.’’

Op de opmerking dat het neoliberalisme in de handreiking wordt gemist zei Van Dartel dat de vraag dan is wat je eigen vertrekpunt is in dezen. Hij vond dat je het niet van je af moet zetten maar dat er positief over moet worden gesproken met ons geloof als uitgangspunt. Hoe verhouden we ons daartoe dan als christen en gemeente, want die veranderingen kunnen niet zomaar ongedaan worden gemaakt. De kerk kan trouw blijven aan haar roeping door ruimte voor ontmoeting en dialoog, het bewust zijn van het eigen falen in het verleden, het geloofwaardig zijn in trouw aan het Evangelie en het afwijzen van discriminatie en racisme is er de weg van het discipelschap, de kritische spiegel voor iedereen.

Er bleken onder de aanwezigen ook zorgen te leven over extreemlinks. ,,Dat voelt de samenleving niet als bedreiging, maar de verdraagzaamheid aan beide polariserende kanten is zoek. En dat is een bedreiging van democratie en rechtstaat.’’ Daarop werd opgemerkt dat we als kerken daar alert op moeten zijn en dat kunnen ombuigen vanuit ons geloof: ons uitgangspunt is even vruchtbaar als dat van iemand met rechts-radicale gedachten. Ontmoeting met vertrouwen en zonder angst is daarbij belangrijk.

Ook vernieuwing van de democratie is in dit opzicht een optie. Maar is het het waard om een tiran te hebben, want in een democratie zijn ethische regels ook geen gegeven. ,,Het is een groot goed om verantwoording te vragen en af te leggen, dat kan in de VS al niet meer. Ons systeem van transparantie is een groot goed, maar het vraagt ook veel van ons.’’

Ooit werd Jezus gezien als radicaal en daarom moest hij weg, zo was een opmerking. Van Dartel: ,,Het is niet de bedoeling van deze handreiking om de middenpositie in te nemen, dan ben je heel slecht af, dan ben je de Kop van Jut. Het gaat om iets anders, die dimensie moeten we aanspreken.’’ Met de opmerking: ‘We hebben het gehoord, maar doen er soms niets aan als het fout gaat in de samenleving’ werd de discussie besloten.

DOWNLOAD HIER de handreiking van de Raad van Kerken

Op de website van de landelijke kerk staat een gesprekshandleiding omgang van de kerk met radicaal-rechts gedachtegoed. KLIK HIER

Onder de Wieken

Kees Biesheuvel vertelt het een en ander over de PG Onder de Wieken. Achter hem is de Levensboom van de gemeente te zien.

Kees Biesheuvel, ouderling-kerkrentmeester van de PG Onder de Wieken, vertelde het een en ander over de nieuwe kerk, waarin verschillende voorwerpen herinneren aan de brand in 2015. ,,Na de brand kerkten we in twee containers op het terrein achter de kerk. Het was nog nooit zo goed geweest.’’ Hoek was ooit de eerste protestantse gemeente in Zeeuws-Vlaanderen. De brand in 2015 sloeg diepe worden. ,,Bijna alles was weg, het was leeg.  Alleen de Bijbel was er nog.’’ Alle dingen die tijdens de brand bovenop de Bijbel vielen, zijn verteerd. De Bijbel kon later worden gerestaureerd en ligt weer in de herbouwde kerk. Het oude, zwartgeblakerde doopvont staat er ook, met een doorzichtig omhulsel. Tussen de twee gebrandschilderde ramen (met voorstellingen van zee en land) hangt in de nok van de kerk een groot kruis, afkomstig uit de kerk van Sluiskil. Bij de samenvoeging met Philippine-Sas van Gent-Sluiskil in 2025 werden barrières geslecht, want ‘het nieuwe is niet slechter, het is een ritssluiting. Bij ons is het bijna niet meer te zien’.

Cursus uitvaartbegeleiding

Ds Wil Kaljouw uit Zaamslag, CV-lid en lid van het Breed Moderamen, vroeg de aanwezigen of gemeenten willen zoeken naar mensen die de cursus uitvaartbegeleiding willen volgen. Als er acht cursisten zijn, kan de cursus in de classis Delta worden gegeven. ,,Het is nodig om mensen voor uitvaarten te hebben, omdat er steeds minder predikanten zijn.’’ Degenen die deze cursus willen volgen, kunnen zich melden bij de scriba van de classis Kees Eckhardt via classisscriba-delta@protestantsekerk.nl. Informatie over de cursus is te vinden op protestantsekerk.nl

Ds Pascal Handschin besluit de vergadering.

De vergadering werd gesloten door ds Pascal Handschin van de PG Koudekerke. Ook hij verwees naar het gespreksonderwerp van de avond door Dietrich Bonhoeffer te citeren: ‘Het wiel kan verwonden. Help de slachtoffers, maar stop ook het wiel’.

Met drankjes, hapjes en veel ruimte voor ontmoeting werd de bijeenkomst in Hoek besloten.

Napraten.